Tuesday, March 24, 2020

421. خانه پدری



《این نوشته بخش‌هایی از فیلم را لو می‌دهد!》
باز هم یک فیلم پر سر و صدا و انتظارات تلنبار شده‌..
#خانه_پدری (۱۳۹۳) #کیانوش_عیاری مثل بسیاری از زندگی‌های امروزی دوگانه و مردد است. هم نکات مثبت فراوانی دارد، و هم پُر است از اشکال.
نگاه هستی‌شناسانه به فرهنگ و سنت کار بسیار سختی است، چه برسد به خلاصه کردن آن در یک فیلم، و همین هم قابل تقدیر است. همینطور از نگاه فرمالیستی، "خانه پدری" به نوعی یادآور #صد_سال_تنهایی #گابریل_گارسیا_مارکز و #اسامه (۲۰۰۳) بود، و در نتیجه جذاب. استفاده از نشانه‌شناسی درست در بسیاری سکانس‌ها، مثل استفاده از زیرزمین، تاب، سنگ هاون، اُتاق‌های تو در تو، درب ورودی خانه، رفورکاری فرش، مشکل حنجره پدر خانواده، و... هم به لذت کشف و درک مفاهیم ببشتر کمک کرد. همینطور، نشان دادن حرکت آزادی‌خواهی زنان و رنگ‌باختن تعصب در چند نسلِ خانواده از نکات قابل تامل فیلمنامه بود. شاید هم بزرگترین قوت فیلم در سکانس اولیه فیلم و قتل و دفن دختر خانواده بود، که به نظرم یکی از به یادماندنی‌ترین و تکان‌دهنده‌ترین سکانس‌های #سینمایی_ایران بوده و خواهد بود (تکرار و شاید تقلید همین سکانس را در #مغزهای_کوچک_زنگ_زده (۱۳۹۶) به یاد بیاورید).
از طرف دیگر از انتخاب #مهران_رجبی، که با وجود بازی قابل قبول، چهره و سابقه پُر از طنزی دارد، برای این نقشِ خشک و پر از تعصب برایم عجیب بود (و اینکه از چنین پدر ظاهرا مهربان و پرتلاشی ، کشتن دختر در مغز عادی نمی‌گنجد)! همین‌طور بازی اکثر بازیگران پایین‌تر از حد انتظار بازیگردانی از چنین کارگردانی بود. از طرف دیگر، خود سکانس اول، در عین تاثیرگذار بودن، چندان باورپذیر نیست: نه تنها دلایل و حتی اطمینان پدر خانواده از رفتار خارج از عُرف دختر مشخص نمی‌شود، و نه تنها پیش از، در حین، و پس از قتل و دفن دختر، پدر و برادر به هیچ وجه حتی شبیه رفتار قابل انتظاری ندارند، بلکه معلوم نمی‌شود اگر کشتن دختر به دلایل ناموسی واجب بوده، چرا آن را پنهان می‌کنند (چون مخفی کردن قتل یعنی تا ابد داغ بی‌ناموسی بر گردن خانواده خواهد ماند)؟؟ و اضافه کنید احتمال بسیار کم پنهان ماندن چنین موضوع دهشتناکی را در طی نسل‌های مختلف، به‌خصوص که حتما در هر نسل دست‌کم یک نفر از این قتل خبردار می‌شد!
من حیث‌المجموع، "خانه پدری" روایتی به یادماندنی و به‌نوعی کشیده‌ای بر صورت فرهنگ مردسالاری ایران (قدیم؟) است که البته کمی زیاده از حد نواخته شده و چند دندان او را هم شکسته است!
امتیاز من: ♡♥♥♥♥